"Χαιρέτα μου τον πλάτανο"

Με αφορμή το σχόλιο της nienna στο post "40 + 1 περίεργα για να το παίζετε έξυπνοι", είναι αρκετά ουσιαστικό να δούμε την προέλευση της κοινής φράσης, "χαιρέτα μου τον πλάτανο".

Για την εν λόγω φράση υπάρχουν λοιπόν τρεις ερμηνείες. Διαλέξτε και πάρτε:

1) Την χρησιμοποιούσαν οι ξενιτεμένοι χωρικοί της πατρίδας, όταν θυμούνταν τον πλάτανο του χωριού τους. Έλεγαν λοιπόν στους συμπατριώτες που συναντούσαν στην ξενιτιά "χαιρέτα μου τον πλάτανο" (σαν γυρίσεις στο χωριό). Έτσι επικράτησε η φράση να σημαίνει "δεν θα γίνει ποτέ" (== δεν θα γυρίσω πίσω ποτέ).

2) Λέγεται ότι την 25η Μαρτίου 1821, όταν ο Παλαιών Πατρών Γερμανός έδωσε το σύνθημα της εθνικής εξέγερσης, κρέμασε το λάβαρο της επανάστασης σ' ένα μεγάλο πλάτανο στον περίβολο της μονής Αγίας Λαύρας κάτω από το οποίο περνούσαν οι αγωνιστές για να κοινωνήσουν. Από τότε, όταν κάποιος από αυτούς επισκεπτόταν τον Παλαιών Πατρών Γερμανό, οι συντροφοί του του παρήγγελναν: "χαιρέτα μας τον πλάτανο", εννοώντας τον δεσπότη.

3) Κατά άλλους λέγεται ότι ο Κατσαντώνης είχε θάψει κάτω από έναν πλάτανο τους θησαυρούς του Αλή Πασά, οι οποίοι κατά την παράδοση δεν βρέθηκαν ποτέ. Ο ήρωας όταν ξεψυχούσε, είπε στους συντρόφους του: "πείτε στη γυναίκα και στον γιο μου να μου χαιρετάν τον πλάτανο". Υπάρχει μάλιστα και το σχετικό δημοτικό τραγούδι που το αναφέρει:

"Σαν πας, πουλί μου, στο Μοριά,
Σαν πας στην Άγια Λαύρα,
Χαιρέτα μου τον πλάτανο,
Κι αυτόν τον Κατσαντώνη,
Πες του να κάτσει φρόνιμα,
Πολύ ταπεινωμένα,
Δεν ειν' ο περσινός καιρός,
Κι ο περσινός ο χρόνος"