Γιατί δεν υπάρχει ο Αϊ-Βασίλης και η αληθινή ιστορία του


Παρότι υποτίθεται ότι κάτι τέτοιες μέρες πρέπει να κινούμαστε όλοι μας σε εορταστικό κλίμα, αυτό δεν είναι απόλυτο. Σε όποια κατηγορία κι αν ανήκετε πάντως, νομίζω ότι θα διασκεδάσετε με τα «επιστημονικά δεδομένα» που καταρρίπτουν τον μύθο του Αϊ-Βασίλη.

Ξορκίζοντας τη θύελλα που έρχεται


Του Στέλιου Κούλογλου 

Σημειώθηκε την προηγούμενη εβδομάδα ένα περιστατικό συμβολικό για την κατάσταση αλλά και το μέλλον των πολιτικών μας πραγμάτων: ο προπηλακισμός του βουλευτή Κωστή Χατζηδάκη καμιά εκατοστή μέτρα μακριά από τη Βουλή. Η εφαρμογή των νόμων του Λιντς δεν προμηνύει τίποτα καλό για τη χώρα. Η βία φέρνει βία και η βαρβαρότητα του όχλου δεν είναι καλύτερη από τη βαρβαρότητα των οικονομικών και κοινωνικών μέτρων που επιβάλλονται τους τελευταίους μήνες από την κυβέρνηση.

Αν, όμως, η ενέργεια είναι αδικαιολόγητη, η οργή που εκφράζει είναι απολύτως δικαιολογημένη. Και ο άγριος τρόπος που εκφράστηκε αυτή η οργή είναι αποτέλεσμα της ανομίας και της ατιμωρησίας που έχουν κυριαρχήσει στην ελληνική πολιτική και κοινωνική ζωή. Παρ' όλα αυτά, κανείς από όσους έπρεπε να βγάλουν τα αναγκαία συμπεράσματα δεν μπήκε στον κόπο να καταλάβει τι συμβαίνει. Η μεν ΝΔ έβγαλε μια εξωφρενική ανακοίνωση στην οποία ο ξυλοδαρμός του βουλευτή της αποδίδεται σε κάποιους σκοτεινούς μηχανισμούς που ήθελαν να χτυπήσουν την αντιμνημονιακή πολιτική του κόμματος! Δηλαδή, αυτοί που ξυλοφόρτωσαν τον Χατζηδάκη παρουσιάζονται, ούτε λίγο ούτε πολύ, ως οπαδοί του μνημονίου...

Η κυβέρνηση αρκέστηκε σε μια τυπική καταδίκη του περιστατικού, ενώ τα φιλικά ΜΜΕ αποκήρυξαν μετά βδελυγμίας την οποιαδήποτε σχέση ανάμεσα στο συμβάν και το μνημόνιο ή την πολιτική της κυβέρνησης. Ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό που είχε να κάνει μάλλον με την προσωπικότητα των δραστών, οι οποίοι έπρεπε να συλληφθούν και να τιμωρηθούν παραδειγματικά. Το κακό ξορκίστηκε, όπως στον Μεσαίωνα ξόρκιζαν οι καλόγεροι τη χολέρα.

Για να εκτονωθούν η οργή και η αγανάκτηση, θα έπρεπε να έχει ήδη ξεκινήσει η τιμωρία των ενόχων για τη χρεοκοπία της χώρας και τη διαφθορά της δημόσιας ζωής. Η μέθοδος είναι απλή: μια ανεξάρτητη επιτροπή με ενισχυμένες εξουσίες εξετάζει το πόθεν έσχες όλων των βουλευτών της τελευταίας δεκαετίας καθώς και άλλων παραγόντων του δημόσιου βίου που βρίσκονται σήμερα στο στόχαστρο, βιομηχάνων, εκδοτών, δημοσιογράφων και συνδικαλιστών. Τα δύο κόμματα που έχουν την κύρια ευθύνη, το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ, κάνουν από πριν μια συμφωνία κυρίων: όσα στελέχη τους δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την περιουσία τους θα πάνε φυλακή, χωρίς δεύτερη κουβέντα για πολιτικές διώξεις και άλλες γνωστές μπαρούφες που ακούγονται σε ανάλογες περιπτώσεις. Πέντε από εδώ και πέντε από εκεί; Δέκα; Όσοι βρίσκονταν ένοχοι.

Κάτι ανάλογο έγινε στην Ισλανδία, που επίσης χρεοκόπησε. Μόλις 15 μήνες μετά, η πανίσχυρη (είχε στη διάθεσή της 80 υπαλλήλους και δικό της προϋπολογισμό) εξεταστική επιτροπή που συνέστησε το Κοινοβούλιο από ανεξάρτητους ειδικούς έβγαλε πόρισμα 2.400 σελίδων το οποίο όχι μόνο καταλόγισε ευθύνες αλλά και τις προσωποποίησε. Κατονομάζονται ο πρώην πρωθυπουργός Γκέιρ Χάαρντε, τρεις πρώην διοικητές της Κεντρικής Τράπεζας, υπουργοί, ενώ ποινικές ευθύνες καταλογίζονται σε στελέχη τριών ιδιωτικών τραπεζών. Τρεις συνελήφθησαν και κρατούνται. Η κυβέρνηση έκανε μηνύσεις και ζητάει πίσω τα κλεμμένα.

Το βράδυ της ανακοίνωσης του πορίσματος 45 ηθοποιοί συγκεντρώθηκαν στο Δημοτικό Θέατρο του Ρέυκιαβικ και το διάβασαν επί πέντε συνεχόμενα 24ωρα, σε μια κατάμεστη αίθουσα.

Ήταν μια διαδικασία συλλογικής κάθαρσης που θα βοηθήσει την Ισλανδία στο μέλλον να μην ξανακάνει τα ίδια λάθη και προς το παρόν να αποφύγει το λιντσάρισμα και την αυτοδικία. Στην Ελλάδα η κυβέρνηση συνεχίζει ακάθεκτη, βγάζοντας τώρα στο σφυρί την εθνική περιουσία, έτοιμη να πάρει και νέα μέτρα, αν το απαιτήσουν η τρόικα και το μνημόνιο. Η προφητεία του κ. Παπανδρέου «θα μας πάρουν όλους με τις πέτρες» θα αποδειχθεί ίσως η μόνη εκτίμηση στην οποία η κυβέρνηση έπεσε μέσα...

Η Δημοκρατία που έχουμε και δεν θέλουμε


Ο πολύς κόσμος δεν κατεβαίνει στις πορείες. Επομένως, η άποψη που έχει η πλειοψηφία γι’ αυτές, είναι κυρίως μέσα από την τηλεόραση. Δηλαδή την δική τους τηλεόραση, εφόσον –σχεδόν πάντα– αυτή είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την εκάστοτε κυβέρνηση ή την αξιωματική αντιπολίτευση. Ο παρονομαστής, όμως, είναι κοινός. Δεν συμπαθούν τις πορείες, γιατί τους αφαιρούν σε λαοφιλία.

Όλες ανεξαιρέτως οι πορείες που θυμάμαι στην Ελλάδα –ακόμη κι αυτές που έγιναν εντελώς ειρηνικά για τους πιο ευγενείς σκοπούς– αμαυρώθηκαν συλλήβδην από τα ΜΜΕ, όταν εμπεριείχαν έστω και την ελάχιστη υπόνοια απειλής για το κομματικό σύστημα. Υπ’ αυτήν την έννοια, οι συμμετέχοντες σε αυτές –ανεξαρτήτως παράταξης, ιδεολογίας ή άλλων κινήτρων– στοχοποιούνταν πάντοτε ως περιθωριακοί, αναρχικοί και επαναστάτες χωρίς αιτία.

Σωστά μιάσματα.

Η λογική μου λέει ότι είναι εξαιρετικά ανούσιο να μαζεύονται άνθρωποι και να τα βάζουν με δημόσια κτίρια ή με μεμονωμένα πολιτικά (και μη) πρόσωπα. Άλλωστε τι μένει να θυμόμαστε μετά από καιρό από όλες τις πορείες; Τα πράσινα σταράκια, τις μολότοφ, τα χημικά, το ξύλο και τις άθλιες προσαγωγές.

Απαιτείται, φυσικά, να εξαιρέσω εδώ το τραγικό συμβάν του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου ή την δολοφονία του Νίκου Τεμπονέρα, καθώς και κάθε ανάλογο περιστατικό. Θεωρώ όμως εξίσου τραγικό με τα συμβάντα αυτά, το γεγονός ότι έμειναν στην ιστορία να τα θυμόμαστε κυρίως εξαιτίας της ανθρώπινης θυσίας και όχι του σκοπού για τον οποίο έγιναν οι αντίστοιχες πορείες-διαδηλώσεις. Δυστυχέστατα.

Το περισσότερο που θα συμβεί από πλευράς πολιτών ως αποτέλεσμα μιας πορείας, θα είναι οι καταστροφές σε κτίρια, ο κλεφτοπόλεμος με τα ΜΑΤ, άντε και κάνας προπηλακισμός στον χαζογενναίο που θα βρεθεί μπροστά τους (βλ. Χατζηδάκης). Αυτό, όμως, αρκεί για να μετατρέψει πλασματικά την ουσία χιλιάδων ανθρώπων σε εχθρική στάση απέναντι στην κοινωνία. Αυτό βολεύει, γιατί δίνεται πάντοτε το πάτημα να παρουσιαστεί έτσι.

Είναι, λοιπόν, ανούσιες οι πορείες; Προφανώς όχι, γιατί δεν μπορείς να απαγορεύσεις την ελεύθερη –και δη αγωνιστική– έκφραση των μαζών, όταν επικαλείσαι ότι έχεις δημοκρατία. Γνώμη μου είναι, όμως, πως είναι αδύναμες, ανίσχυρες και με εξαιρετικά κακή κατανομή και διαχείριση πηγαίων δυνάμεων.

Αν το εξετάσουμε ιστορικά, οι μεταπολιτευτικές πορείες ελάχιστα πράγματα κατάφεραν να πετύχουν – όχι μόνον στην Ελλάδα, αλλά και στην Ευρώπη γενικότερα. Οι κυβερνήσεις φροντίζουν να έχουν πάντοτε πολλά εναλλακτικά σχέδια στο τραπέζι, πολύ πριν πάρουν τις τελικές αποφάσεις. Βάζουν, λοιπόν, τα παπαγαλάκια τους να διαδώσουν το χειρότερο σενάριο μέτρων και, μόλις διαφανούν οι πρώτες κοινωνικές αντιδράσεις, ρίχνουν ανάλογα το δεύτερο ή το τρίτο λιγότερα χειρότερο και σε κάνουν να πιστεύεις ότι κάτι κέρδισες. Πράγματι, κέρδισες αυτό που οι ίδιοι είχαν σχεδιάσει από την αρχή.

Στην πραγματικότητα, όλοι χορεύουμε τον χορό της εκάστοτε κυβέρνησης. Αυτοί, χρησιμοποιούν τα ΜΜΕ για να πουν τα δικά τους. Οι πορείες προσπαθούν να αναγκάσουν τα ΜΜΕ να δείξουν τη μαζικότητα των αντιδράσεων. Κι όταν αυτά δεν τις δείχνουν, αναγκάζονται να προκαλέσουν σπάζοντας, καίγοντας και δέρνοντας. Και τότε τα ΜΜΕ αμαυρώνουν την εικόνα των διαδηλώσεων και στην καλύτερη περίπτωση το σύστημα υποχωρεί μέχρι εκεί που είχε προσχεδιάσει.

Ζούμε στην εποχή όπου το πολιτικό κόστος δεν έχει καμία απολύτως σημασία. Ο δικομματισμός κυβερνά με μικρά διαλείμματα: Λίγο εσύ, λίγο εγώ. Έτσι έχουν και το κεφάλι τους ήσυχο. Γι’ αυτό και πιστεύω ακράδαντα πως το σύστημα δεν πολεμιέται πια έτσι, για τον απλό λόγο ότι φρόντισε μεταπολιτευτικά να δημιουργήσει τόσο δυνατούς αμυντικούς μηχανισμούς που είναι αδύνατον να σπάσουν με παραδοσιακούς τρόπους. Αν πραγματικά κάποιος θέλει να αλλάξει το σύστημα, πρέπει να φωλιάσει σαν ιός μέσα σ’ αυτό και να το κάμψει εκ των έσω. Και όταν αυτό συμβεί μαζικά, ο ασθενής θα εξουθενωθεί τάχιστα.

Κι αν νομίζετε ότι λέω θεωρίες, παρακαλώ απαντήστε μου: Πότε στην Ελλάδα είχαμε κάποια διαφορετική κυβέρνηση, έξω από τον δικομματισμό; Και τι πιθανότητες υπάρχουν να αποκτήσουμε ποτέ κάτι διαφορετικό; Μα, όσο και να πέφτουν τα ποσοστά τους, θα αλλάζουν εύκολα τους εκλογικούς νόμους και θα τους φέρνουν στα μέτρα τους. Καρπούζι και μαχαίρι.

Υπάρχει, άραγε, αυτός ο τρίτος δρόμος; Τι πιθανότητες έχει, λοιπόν, η αριστερά να εκφράσει συνολικά την οργή του λαού; Σε μία εξόχως συντηρητική, δογματική, πολυδιασπασμένη, εσωστρεφή και βολεμένη αριστερά, οι πλατιές μάζες, αποδεδειγμένα, δεν καταφέρνουν να βρουν καμία κοινή συνιστώσα. Και, ακόμη χειρότερα, δεν αφήνεται και καμία προοπτική να αλλάξει αυτό.

Από την άλλη μεριά, γιατί ο Καρατζαφέρης, ή αύριο η Ντόρα, μπαίνει στη Βουλή; Για τον ίδιο λόγο που ο κόσμος εκφράζει την αγανάκτησή του μέσα από εφήμερες γελοίες ιδεολογίες τύπου Οικολόγων και παλιότερα ΔΗΚΚΙ, ΠΟΛΑΝ, κ.ο.κ.

Γι’ αυτό, ως αγανακτισμένοι, δεν πήγατε να ψηφίσετε στις εκλογές; Και νομίζετε ότι «πήραν το μήνυμα»; Δεκάρα δεν δίνει κανένας τους. Το θέμα αυτό είναι ταμπού. Στο σπίτι του κρεμασμένου, δεν μιλάνε για σχοινί και σαπούνι. Ποτέ.

Και ποια μπορεί να είναι η λύση;

Διερωτώμαι: Σε τόσες πορείες που γίνονται κάθε τόσο, όπου ο κάθε συνδικαλιστικός φορέας (ανάθεμα) νοιάζεται μόνο για την πάρτη του, η κάθε παράταξη προσπαθεί να τις καπηλευτεί προς όφελός της –εξυπηρετώντας πρακτικά και πάλι το ίδιο το σύστημα–, φώναξε ποτέ κανείς το σύνθημα «ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ»; Μπήκαν στον κόπο να αφήσουν τα καδρόνια και να πιάσουν τα στυλό για να μαζέψουν υπογραφές;

Στη δημοκρατία, η πολιτική ανακύκλωση δεν μπορεί να είναι λύση. Και γι’ αυτό φταίνε οι ίδιοι τους. Όταν ένας βουλευτής στα τέσσερα χρόνια θητείας δικαιούται σύνταξη, αυτό είναι ένα βασιλικό προκλητικό προνόμιο. Νομίζετε πως κάνει διαφορά που δεν φοράει στέμμα;

Δεν είναι πρόκληση που ο ίδιος ο πρόεδρος της Βουλής, αγνοεί επιδεικτικά τις αντιδράσεις του κόσμου για τα προνόμια όλων των εμπλεκομένων στο Κοινοβούλιο (βουλευτών, εργαζομένων, δημοσιογράφων, κ.λπ.), εξοργίζοντας συνεχώς την κοινή γνώμη;

Αν είχαμε τη δυνατότητα διενέργειας δημοψηφισμάτων, ούτε πορείες θα χρειαζόταν να κάνουμε, ούτε κεφάλια να ανοίγουμε, ούτε να μαλώνουμε για το αν αυτός που πέταξε τη μολότοφ ή έσπασε το μπλοκ ήταν αναρχικός, χρυσαυγίτης ή μεταμφιεσμένος ασφαλίτης.

Γιατί στη δημοκρατία τα πάντα αλλάζουν αργά. Απελπιστικά αργά.

Κι αφού μας έκαναν να μην έχουμε εμπιστοσύνη πια ούτε στον διπλανό μας, πρέπει κάποτε να διεκδικήσουμε το μέλλον μας πρακτικά, όχι όμως πετώντας χαλίκια με παιδικές σφεντόνες.

Γιατί όσο δεν απαιτούμε και δεν σχεδιάζουμε τη δημοκρατία που θέλουμε, αλλά συντηρούμε και ανεχόμαστε τη δημοκρατία που έχουμε, μόνο σε ένα πράγμα μπορούμε να ελπίζουμε: Κάποτε, ίσως, να μας λυπηθούν.

ΕΣΡ: Η χουντική λογοκρισία μιας ανόητης Αρχής


Όντας παντελώς ανάξιοι να καταφέρουμε οτιδήποτε καινοτόμο –ή έστω καινούριο– σε αυτή τη χώρα, αρεσκόμεθα ολοένα και περισσότερο εις την αναπόλησην του ενδόξου παρελθόντος τούτου του έθνους.

Την ίδια στιγμή που ο απλός κόσμος συγκεντρώνει χιλιάδες υπογραφές για μείζονα ζητήματα όπως κοινωνικά, οικονομικά, εργασιακά, ανθρωπιστικά, πολιτιστικά, οικολογικά κ.α., το κράτος καταφέρνει να δηλώνει μονίμως «απών». Φαίνεται πως σ’ αυτή τη χώρα βολεύει να καταπιανόμαστε πάντοτε με κάθε τι εύκολο και φαιδρό για να δικαιολογήσουμε με τον χειρότερο τρόπο την αυτονόητη κοινωνική μας ευθύνη.

Διαβάζω πως το παντοδύναμο ΕΣΡ διαπίστωσε «ότι στις εκπομπές τηλεοπτικής αναπαράστασης της πραγματικότητας (reality shows) η ποιοτική στάθμη είναι συχνά χαμηλή, ο σεβασμός της αξίας του ανθρώπου ελλιπής και η προστασία της παιδικής ηλικίας και νεότητας ανεπαρκής». Το αποτέλεσμα ήταν η διακοπή της λειτουργίας του 23ωρου καναλιού του «Big Brother» μέσα από την συνδρομητική ψηφιακή πλατφόρμα της Nova.

Ξέρω τι θα πουν οι περισσότεροι: «Σιγά την απώλεια». Συμφωνώ μαζί σας. Σκουπίδι είναι και κανονικά δεν θα έπρεπε να νοιαζόμαστε και πολύ για τα σκουπίδια. Πλην όμως, το κάθε σκουπίδι πρέπει να διατηρεί και το δικαίωμα στην ανακύκλωσή του.

Δεν κόπτομαι για την απώλεια ενός τηλεοπτικού προγράμματος χαμηλού επιπέδου. Κόπτομαι όμως για το σκεπτικό της απόφασης και, ιδιαιτέρως δε, για τον χουντικό τρόπο που αποφάσισαν οι επτά σοφοί να επιλύσουν το «πρόβλημα».

Ας δούμε τα πράγματα από μια άλλη, πιο ρεαλιστική γωνία. Το «Big Brother» μεταδίδεται κάθε βράδυ από την ελεύθερη συχνότητα του ALPHA σε ένα ωριαίο, μονταρισμένο πρόγραμμα. Εκεί προφανώς το κανάλι έχει τη δυνατότητα να επεξεργαστεί το τελικό αποτέλεσμα, βάζοντας *μπιπ* και κόβοντας ενδεχομένως άσεμνες σκηνές σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.

Πρώτα απ’ όλα, αυτή η κείμενη νομοθεσία σας διαβεβαιώ από πρώτο χέρι ότι είναι εξαιρετικά παρανοϊκή και μη σύγχρονη. Έχει τύχει πριν από κάποια χρόνια να συντάξω δύο μελέτες προγραμματικής πληρότητας για περιφερειακούς τηλεοπτικούς σταθμούς, όπου επί έναν και πλέον μήνα προσπαθούσα να κατανοήσω το πνεύμα πίσω από το γράμμα του νομοθέτη, προκειμένου να εγκριθεί η αδειοδότησή τους από το ΕΣΡ. Τι ζητούνταν μεταξύ άλλων; Συγκέντρωση χιλιάδων υπογραφών από την τοπική κοινωνία προκειμένου να αποδειχθεί η αξία του μέσου, σύσταση επιτροπών από φιλολόγους, ανθρώπους του πνεύματος, των γραμμάτων αλλά και άλλες επιφανείς προσωπικότητες που να συναινούν στο ποιοτικό επίπεδο των εκπεμπόμενων προγραμμάτων και τη σωστή σήμανσή τους (κατάλληλο για όλους, απαραίτητη η γονική συναίνεση, κ.λπ.) καθώς και άλλες πολλές ακρότητες.

Πράγματα αστεία, μη πρακτικά και, κυρίως, παντελώς γραφειοκρατικά. Μην ρωτάτε αν τα κάναμε. Τα κάναμε. Με τον χαζό, μπορείς να τα βάλεις;

Στην ψηφιακή εποχή που ζούμε, έχει ήδη ξεκινήσει η μετάβαση από την αναλογική στην ψηφιακή πλατφόρμα. Η συνδρομητική τηλεόραση, βέβαια, λειτουργεί εδώ και χρόνια στο ψηφιακό αυτό μοντέλο, δυνάμενη να προσφέρει μεταξύ άλλων και εξειδικευμένο πρόγραμμα σε συγκεκριμένα κανάλια που απευθύνονται σε ειδικό κοινό (ψηφιακό μπουκέτο). Υπ’ αυτή την έννοια υπάρχουν τα διάφορα θεματικά κανάλια, όπως αθλητικά, μουσικά, ενημερωτικά, αισθησιακά και ειδικά (τύπου «Big Brother»).

Το σκεπτικό της απόφασης του ΕΣΡ είναι πως από την στιγμή που το συγκεκριμένο πρόγραμμα μεταδίδεται αυτούσιο και χωρίς έλεγχο, κινδυνεύουν να εκτεθούν οι οι υπ΄ αριθμ. 100/41/12.11.1998, 101/41/12.11.1998, 92/21.2.2006, 144/27.3.2006, 314/11.6.2007, 601/25.11.2008, 105/10.3.2009 και 268/2.6.2009 αποφάσεις της ολομέλειας του ΕΣΡ με τις οποίες έχουν επιβληθεί διοικητικές κυρώσεις σε βάρος τηλεοπτικών σταθμών για εκτροπές κατά την προβολή σειρών κοινωνικής προσομοίωσης (realities).

Τι σημαίνει, όμως, «εκτροπή» κατά το ΕΣΡ; Οτιδήποτε μη συμβατικό σε μια ζωντανή εκπομπή. Λ.χ. ο συνταξιούχος που βγαίνει στον Αυτιά το πρωί και λέει «να πάνε να *μπιπ* όλοι τους», έχει παρεκτραπεί και η εκπομπή απειλείται με πρόστιμο. Ο εκπρόσωπος κόμματος που θυμόμαστε όλοι στον Χατζηνικολάου να λέει «μη μου *μπιπ* τη συζήτηση», παρομοίως. Ο άλλος ο αντιπρόεδρος που, μπαίνοντας στη Βουλή, δήλωσε στον δημοσιογράφο «βρε δεν *μπιπ* πρωί πρωί», το ίδιο.

*μπιπ* *μπιπ* *μπιπ*.

Αξιοζήλευτος ο πλούτος της ελληνικής γλώσσης. Όποιος εγκάθετος δεν συμμορφώνεται προς τας υποδείξεις, θα ομιλεί υποχρεωτικώς με *μπιπ*.

Γιατί δεν καταργείτε, λοιπόν, τις ζωντανές εκπομπές; Μιας και σας αρέσει τόσο πολύ να ανατρέχετε εις το λαμπρόν παρελθόν του ενδόξου έθνους μας, γιατί δεν τοποθετείτε κι από έναν λογοκριτή σε κάθε σταθμό που θα ελέγχει συνεχώς, αρμοδίως και υπευθύνως το εκπεμπόμενο πρόγραμμα;

Αηδιάζω στην σκέψη της σεμνότυφης άποψης πως το άκουσμα της λέξης «μαλάκας» ή «γαμώτο» στην τηλεόραση αποτελεί «εκτροπή» – πολλώ δε μάλλω όταν αυτή συνδέεται αυτομάτως με την κακή ανατροφή των παιδιών. Αλήθεια, ποιος από αυτούς τους δεινόσαυρους του ΕΣΡ, κυκλοφόρησε ποτέ έξω από ένα σχολείο για να ακούσει πως μιλάει σήμερα η νεολαία; Ή μήπως φταίει και γι’ αυτό η τηλεόραση;

Κοίτα να δεις τι ωραία έμαθαν να παρατάνε όλοι τα παιδιά τους μπροστά σ’ ένα χαζοκούτι (πες το τηλεόραση, internet, ή παιχνιδοκονσόλα - δεν κάνει διαφορά) και μετά το δαιμονοποιούν συλλήβδην.

Με απασχολεί πολύ το ότι 20 άνθρωποι θα μείνουν χωρίς δουλειά, επειδή το ΕΣΡ αποφάσισε ότι το σκουπιδοκάναλο του «Big Brother» αποτελούσε απειλή για την κοινωνία. Φαίνεται πως κανείς δεν τους ενημέρωσε για δύο πολύ βασικά πράγματα: (α) την συνδρομητική πλατφόρμα τη βάζεις προαιρετικά στο σπίτι σου και την πληρώνεις αδρά. Άρα έχεις δικαίωμα να βλέπεις ότι θέλεις σε αυτή, χωρίς να σε ελέγχει κανείς. (β) η συνδρομητική πλατφόρμα έχει τη δυνατότητα να κλειδώνει, αν νομίζεις ως γονιός ότι το παιδί σου απειλείται από το πρόγραμμά της.

Ας μην λησμονήσουμε επίσης, πως το ΕΣΡ είχε επιδείξει αντίστοιχη σπουδή και για το θέμα του «Κόντρα Channel», μόλις πριν από έναν μήνα. Ήταν τότε που του επέβαλε πρόστιμο 15.000 ευρώ και του απαγόρεψε να μεταδίδει ενημερωτικό πρόγραμμα, με το προσχηματικό σκεπτικό ότι αρχικά είχε δηλωθεί ως ψυχαγωγικός σταθμός.

Θαρρείς και δεν το ξέρανε ότι οι πρώτες παλιές άδειες σε ραδιόφωνο και τηλεόραση μεταπωλούνται, αλλάζοντας συνεχώς χέρια, μιας και το συγκεκριμένο επάγγελμα παραμένει πρακτικά κλειστό.

Όσο για το προφίλ της συγκεκριμένης επιτροπής;

-          Τέσσερα μέλη της έχουν συμπληρώσει ήδη οκτώ χρόνια παρουσίας στην Αρχή, το ανώτατο δηλαδή χρονικό διάστημα που ορίζει ο νόμος.
-          Η θητεία τριών μελών της έχει λήξει ήδη από τις 24 Οκτωβρίου 2009 (εδώ και πάνω από έναν χρόνο, δηλαδή).
-          Η τελευταία (και πλέον ήδη ληγμένη) θητεία της, είχε εγκριθεί από τη Βουλή μετά από… είκοσι έναν μήνες από την προηγούμενη λήξη της, στις 16 Φεβρουαρίου 2008 (καταπληκτικά αντανακλαστικά).
-          Το ΣτΕ έχει εγκρίνει μεν την παράταση της θητείας σε ανεξάρτητες αρχές γενικότερα μέχρι και οκτώ μήνες (για ποιο λόγο να έχουν θητεία οι επιτροπές, άλλωστε;), πλην όμως αναμένεται η τελική απόφαση της ολομέλειας του Συμβουλίου.
-          Ο δε πρόεδρος του ΕΣΡ, κ. Λασκαρίδης, δηλώνει ότι η επιτροπή είναι καλυμμένη νομικά, καθώς –και μέχρι την αντικατάστασή της– η θητεία της παρατείνεται αυτοδικαίως.

Για το δε σαθρό νομικό πλαίσιο με το οποίο σέρνει η πολιτεία και η εν λόγω επιτροπή τους ιδιωτικούς ραδιοτηλεοπτικούς σταθμούς εδώ και δεκαετίες θα ομιλήσομεν μίαν ετέραν φοράν. Και χωρίς *μπιπ*.

Να τους χαιρόμαστε.

Τρεις ιστορίες ταχυδρομικής τρέλας

ΙΣΤΟΡΙΑ Α’
Μέσα Αυγούστου, μεσημέρι γύρω στις τέσσερις, επισκέπτομαι το κεντρικό ταχυδρομικό κατάστημα των ΕΛΤΑ στην πλατεία Αριστοτέλους. Στο κατάστημα βλέπω εφτά υπαλλήλους αλλά μόνο ένα ταμείο ανοιχτό.

«Έκαναν άλλες δουλειές», θα βιαστείτε να πείτε. Πράγματι. Η μία υπάλληλος έτρωγε ένα κουλούρι. Μια άλλη μιλούσε στο τηλέφωνο με το παιδί της (καμία ευθιξία για να μιλήσει έστω λίγο σιγότερα). Ένας άλλος έσπαγε πλάκα με έναν φίλο του έξω απ’ τον γκισέ. Ο τέταρτος διάβαζε μία εφημερίδα, καθισμένος σε ένα σκαμπό. Μία εικόνα απίστευτης χαλαρότητας –σχεδόν διάλυσης– πράγμα που ενισχυόταν και από το εμφανώς παραμελημένο, βρώμικο και ακατάστατο κατάστημα, ακριβώς στην καρδιά της Θεσσαλονίκης.

Περιμένω να έρθει η σειρά μου μετά από μία πελάτισσα που σφράγιζε ομαδικά περί τους διακόσιους φακέλους και καθυστερούσε σημαντικά. Μόλις φτάνω μπροστά στον γκισέ, ζητάω να στείλω ένα συστημένο. Το έγκλημά μου: δεν είχα φάκελο.

«Τι είναι αυτά τα χαρτιά; Που είναι ο φάκελος;», μου λέει νευρικά η υπάλληλος.
«Δεν έχω. Βάλτε τα σε φάκελο με προπληρωμένο τέλος», (σημείωση: από τα πλέον δημοφιλή προϊόντα των ΕΛΤΑ).
«Δεν έχουμε κύριε. Πρέπει να τα βάλετε εσείς σε φάκελο».
«Εντάξει, δώστε μου να αγοράσω έναν απλό φάκελο».
«Σας είπα κύριε, δεν έχουμε».
«Δεν έχετε καθόλου φακέλους;»
«Όχι. Μια στιγμή όμως...», απευθυνόμενη στη διπλανή υπάλληλο που μιλούσε στο τηλέφωνο. «Σούλααα; Έχουμε φακέλους;». Εκείνη αφήνει στην άκρη για λίγο το ακουστικό, εμφανώς εκνευρισμένη που την διέκοψαν.
«Ρε παιδιά δεν μπορώ να κάνω εκατό πράγματα ταυτόχρονα. Τι φακέλους; Ποιος θέλει φακέλους
«Να εδώ, ο κύριος».
«Δεν έχουμε τέτοια πράγματα εδώ, κύριε. Στο βιβλιοπωλείο, παραδίπλα».

Παρακάμψτε για μια στιγμή την όλη αγένεια και σταθείτε σας παρακαλώ στη φράση «δεν έχουμε τέτοια πράγματα εδώ». Ζήτησα να αγοράσω έναν φάκελο από το ταχυδρομείο. Και δεν το ζήτησα τυχαία. Χρησιμοποιώ τα ταχυδρομεία συστηματικά από μικρό παιδί και τυγχάνει να γνωρίζω ότι διαθέτουν προς πώληση και φακέλους και γραμματόσημα και κουτιά και διάφορα άλλα σχετικά αντικείμενα. Προφανώς αυτά τα είδη μπορείς να τα προμηθευτείς και από άλλα καταστήματα. Μάλλον όμως η διάθεση των προϊόντων των ίδιων των ΕΛΤΑ είναι ανήκουστη για το πλέον κεντρικό ταχυδρομικό κατάστημα της συμπρωτεύουσας.

Φεύγω λοιπόν και μέσα σε μια αποπνικτική ζέστη, πηγαίνω στο παραδιπλανό βιβλιοπωλείο για να αγοράσω έναν φάκελο. Μόλις επιστρέφω στο ταχυδρομείο, ξαναπεριμένω στην ουρά (έχοντας χάσει φυσικά τη σειρά μου) και τελικώς στέλνω το γράμμα μου. Πριν φύγω, ζητάω να δω τον διευθυντή για να παραπονεθώ.

«Απουσιάζει, κύριε», μου λέει με το ίδιο ξινό ύφος η υπάλληλος.
«Ξέρετε», της λέω, «στο ταχυδρομικό κατάστημα της Καβάλας έχουν μεγάλη ποικιλία σε υλικά συσκευασίας. Και αναφέρομαι φυσικά στα προϊόντα των ΕΛΤΑ». Την παραπάνω πρόταση δεν τη διατύπωσα για να κάνω τον έξυπνο. Προσπαθούσα να εκμαιεύσω με πλάγιο τρόπο αν απλώς έτυχε να τελειώσει το απόθεμά τους ή δεν ασχολούνται καν με το σπορ.
«Αυτό είναι δικό τους θέμα. Εμείς εδώ δεν έχουμε τέτοια πράγματα», επανέλαβε αποστομωτικά.

ΙΣΤΟΡΙΑ Β’
Περιμένω να παραλάβω ένα συστημένο γράμμα στο σπίτι. Στο κουδούνι (από βλακώδη αμέλεια, όπως και σε άπειρα άλλα σπίτια) γράφει το όνομα του ιδιοκτήτη και όχι το δικό μου. Για να μη χαθεί λοιπόν ο ταχυδρόμος, λέω στον αποστολέα του γράμματος να γράψει πάνω στον φάκελο «προς κ. Τάδε (το όνομα στο κουδούνι) για Τζανίδη Κωνσταντίνο».

Την ημέρα που περίμενα να φτάσει το γράμμα, χτυπάει το κουδούνι η ταχυδρόμος.

«Ο κ. Τζανίδης;»
«Μάλιστα».
«Κατεβείτε να παραλάβετε ένα συστημένο».
«Δυστυχώς είμαι με τις πιτζάμες», (σημειωτέον ήταν 8:30 το πρωί). «Δεν μπορείτε να ανεβείτε λίγο μέχρι τον πρώτο να σας υπογράψω;»
«Αυτό δεν γίνεται κανονικά κύριε. Τέλος πάντων», μου λέει βαριεστημένα.

Πράγματι, ανέβηκε. Υπέγραψα, πήρα τον φάκελο και έφυγε.

Μία εβδομάδα μετά, χρειάστηκε να παραλάβω άλλον έναν αντίστοιχο φάκελο. Γνωρίζοντας λοιπόν τη διαδικασία, ξαναλέω στον αποστολέα να γράψει ακριβώς το ίδιο πράγμα πάνω στον φάκελο: «προς κ. Τάδε, για Τζανίδη Κωνσταντίνο».

Περιμένω να παραλάβω τον φάκελο τη Δευτέρα, λοιπόν, αλλά φάκελος δεν έρχεται. Ελέγχω το γραμματοκιβώτιό μου την Τρίτη και βρίσκω το ειδοποιητήριο στο κουτί. Καταλαβαίνω αμέσως τι είχε συμβεί: Παρότι τη Δευτέρα ήμουν όλη μέρα στο σπίτι, το κουδούνι δεν χτύπησε. Η ταχυδρόμος προφανώς θυμήθηκε ότι την αγγάρεψα να ανέβει μέχρι τον πρώτο όροφο πριν λίγες ημέρες και δεν μπήκε καν στον κόπο να με ενοχλήσει αυτή τη φορά. Απλώς άφησε το ειδοποιητήριο και έφυγε. Αυτό αυτομάτως σήμαινε ότι έπρεπε να υποχρεωθώ να πάρω το αυτοκίνητό μου, να κατέβω στο κέντρο, να ψάξω για ένα ανύπαρκτο πάρκινγκ (με άμεσο κίνδυνο να φάω κλήση), να επιβαρύνω και να επιβαρυνθώ στην ουρά για να το παραλάβω. Όπερ και εγένετο.

Σε διαφορετικό ταχυδρομικό κατάστημα πλέον (αυτό της Φράγκων), η εικόνα δεν είναι πολύ διαφορετική από την περασμένη φορά. Πέντε υπάλληλοι με μόλις ένα ταμείο ανοιχτό. Μόλις φτάνει η σειρά μου, δίνω το ειδοποιητήριο και λέω στην υπάλληλο:

«Θα ήθελα να παραπονεθώ για τη συγκεκριμένη ταχυδρόμο που δεν επέδωσε το συστημένο, ενώ δεν έλειπα από το σπίτι».
«Α, ναι», μου απαντάει βαριεστημένα. «Θα καλέσετε τον προϊστάμενο σε αυτά τα νούμερα και θα κάνετε το παράπονό σας», και μου γράφει δύο τηλέφωνα πάνω στο ειδοποιητήριο. Εντύπωση μου έκανε ότι για τους ταχυδρόμους δεν δέχεται παράπονα ο διευθυντής του καταστήματος, αλλά κάποιος άλλος προϊστάμενος σε κάποιο άλλο κτίριο. Αθάνατη γραφειοκρατία. Λογικό, βέβαια, τόσοι διευθυντές που μας προέκυψαν, κάτι πρέπει να τους βάλουμε να κάνουν.
«Καλώς. Ορίστε η ταυτότητά μου».

Αφού την περιεργάστηκε για μερικά δευτερόλεπτα μου απαντάει ψυχρά.

«Δεν μπορώ να σας δώσω τον φάκελο».
«Γιατί;»
«Γιατί γράφει ‘προς κ. Τάδε’».
«Ναι, αλλά παρακάτω γράφει ‘για Τζανίδη Κωνσταντίνο’».
«Ακριβώς, αυτό σημαίνει ότι πρέπει να το παραλάβει ο κ. Τάδε και να σας το δώσει».

Είναι ακριβώς εκείνη η στιγμή που προσπαθώ να συγκρατηθώ και να κατανοήσω ταυτόχρονα την παράνοια της ελληνικής γραφειοκρατίας.

«Κυρία μου», της λέω, «πριν από μία εβδομάδα ακριβώς η ταχυδρόμος μου έδωσε ένα αντίστοιχο φάκελο που έγραφε ακριβώς τα ίδια επάνω του. Αυτή τη φορά, παράτησε το ειδοποιητήριο χωρίς να χτυπήσει το κουδούνι, κι εσείς μου λέτε ότι δεν μπορώ να παραλάβω τον φάκελο. Εξηγήστε το μου αυτό σας παρακαλώ».
«Αυτό είναι δικό της πρόβλημα. Οι διανομείς δεν γνωρίζουν τις διαδικασίες γιατί είναι συμβασιούχοι».
«Δυστυχώς, όμως, τώρα έγινε δικό μου πρόβλημα εφόσον δεν μου δίνετε τον φάκελό μου, τη στιγμή που έκανα ακριβώς τα ίδια με την προηγούμενη φορά».
«Τι να σας πω, άμα θέλετε πείτε τα στον διευθυντή».
Φωνάζω τον διευθυντή λοιπόν, του εξηγώ, μου εξηγεί, τέλος πάντων συμφωνεί να μου δώσει τον φάκελο αφού κράτησε όλα τα στοιχεία της ταυτότητάς μου και με έβαλε, φυσικά, να υπογράψω.

ΙΣΤΟΡΙΑ Γ’
Πριν λίγο καιρό χρειάστηκε να στείλω δύο μικρά δέματα στο εξωτερικό (ένα στη Γαλλία και ένα στο Χονγκ Κονγκ). Επισκέπτομαι το ταχυδρομικό κατάστημα της Καβάλας (στο οποίο ευτυχώς είχαν να με προμηθεύσουν και με κουτιά συσκευασίας των ΕΛΤΑ) και συνομιλώ με την υπάλληλο.

«Θα ήθελα να τα στείλω συστημένα, ώστε να μου δώσετε tracking number». Το tracking number για όσους δεν γνωρίζουν, είναι ένας αναγνωριστικός κωδικός που σου επιτρέπει να βλέπεις μέσω internet σε ποιο σημείο του κόσμου βρίσκεται το δέμα σου, σε περίπτωση που χαθεί.
«Μάλιστα, θα χρεωθείτε συν Χ ευρώ».
«Καλώς, κανένα πρόβλημα».

Πράγματι, η υπάλληλος μου δίνει τις αποδείξεις με το tracking number τυπωμένο επάνω τους. Πέρασαν αρκετές ημέρες, όμως τα δέματα δεν είχαν φτάσει στον προορισμό τους. Μπαίνω λοιπόν στο κακοσχεδιασμένο και πεπαλαιωμένο website των ΕΛΤΑ για να κάνω αναζήτηση με βάση τον αριθμό του συστημένου. Εκεί με περίμενε μια δυσάρεστη έκπληξη: Το tracking number των ΕΛΤΑ (το οποίο είπαμε πως χρεώνεται ως έξτρα υπηρεσία κατά την αποστολή των δεμάτων) χρησιμεύει μόνο για να σου δείξει τη διαδρομή από τον γκισέ του ταχυδρομικού γραφείου μέχρι την αποθήκη του ίδιου ταχυδρομικού γραφείου. Παράλογο; Προσέξτε τι εννοώ: η εικόνα στο internet και για τα δύο πακέτα μου ήταν πανομοιότυπη. «Παρελήφθη από το ταχυδρομικό κατάστημα της Καβάλας την τάδε ημερομηνία, τάδε ώρα» και «στάλθηκε από το ταχυδρομικό κατάστημα της Καβάλας προς τα κεντρικά της Αθήνας την τάδε ημερομηνία, τάδε ώρα». Τέλος. No more information. Έτσι λοιπόν, όχι μόνο δεν ήξερα πού στον πλανήτη βρίσκονταν τα πακέτα μου, αλλά ούτε καν αν τα είχε παραλάβει η κεντρική αποθήκη των ΕΛΤΑ στην Αθήνα.

Δεν χρειάζεται φυσικά να αναφέρω ότι κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά γελοίο, όταν κάθε μικρή courier στον πλανήτη σήμερα χρησιμοποιεί logistics, πρώτα απ' όλα για τη δική της εξυπηρέτηση, επιτρέποντας ταυτόχρονα και στους πελάτες της να βλέπουν αναλυτικότατες πληροφορίες για τη διαδρομή των πακέτων τους (λ.χ. πτήσεις, αναχωρήσεις, αφίξεις, καθυστερήσεις, αποθήκες, τελωνεία, κ.λπ.).

Τηλεφωνώ στην εξυπηρέτηση πελατών των ΕΛΤΑ όπου μία υπάλληλος με πληροφορεί με εξαιρετική φυσικότητα ότι «ναι, έτσι δουλεύει αυτό, δεν μπορείτε να ξέρετε κάτι περισσότερο».

«Και τι γίνεται αν χαθεί το πακέτο;»
«Ε, δεν χάνονται συχνά, είναι αρκετά διασφαλισμένες οι αποστολές σας», μου απαντάει περήφανα.
«Δεν με καλύπτει αυτό που μου λέτε, όμως».
«Τι να σας πω άλλο, κύριε. Αν χαθεί, θα κάνετε μια δήλωση απώλειας και τότε το ψάχνουμε περισσότερο. Πάντως από το internet δεν μπορείτε να δείτε κάτι άλλο».
Εδώ, αν και μπήκα στον πειρασμό να της εξηγήσω ότι το tracking number δεν εξυπηρετεί μόνο αν «χαθεί» το δέμα, αλλά και για να βλέπεις και να αποδεικνύεις την πορεία της παράδοσής του, δεν το έκανα.
«Μπορείτε τουλάχιστον εσείς να δείτε κάτι περισσότερο και να μου πείτε;»
«Όχι, δυστυχώς».

Αυτό ήταν όλο. Ευτυχώς τα πακέτα δεν χάθηκαν. Όμως όταν χρειάστηκε να στείλω τα tracking numbers στους αποδέκτες τους για να τους αποδείξω ότι όντως έστειλα τα δέματα, πήρα δύο διαφορετικές απαντήσεις. Η μία ήταν «το website (των ΕΛΤΑ) που μας δώσατε δεν έχει αγγλικά». Για την ακρίβεια είχε, αλλά για έναν περίεργο λόγο όταν έκανες αναζήτηση στα αγγλικά, επέμενε να επιστρέφει τα αποτελέσματα στα ελληνικά. Η άλλη ήταν «βλέπω ότι το στείλατε, αλλά δεν φαίνεται να έχει φύγει από την Ελλάδα καθόλου». Και φυσικά, είχε δίκιο. Τόσο έβλεπε ο άνθρωπος στη σελίδα, τόσο έλεγε.

Το ακόμη πιο περίεργο είναι ότι το website των ΕΛΤΑ, όχι μόνο διατυμπανίζει ότι δίνει τις πλήρεις πληροφορίες στη φερώνυμη υπηρεσία «track and trace», αλλά προχωράει και ένα τεχνολογικό βήμα μακρύτερα: σου δείχνει μέχρι και την υπογραφή του παραλήπτη! Σωστή επιστημονική φαντασία.

Μπορεί να νομίζετε ότι είμαι ένας ιδιότροπος και απαιτητικός πελάτης. Δικαίωμά σας. Δυστυχώς όμως δεν μπορώ να καταλάβω γιατί πρέπει πάντοτε να θεωρείται φυσιολογικό να μην παίρνουμε αυτό το οποίο καλοπληρώνουμε (θυμίζω εδώ πως η αποστολή ενός συστημένου φακέλου π.χ. έχει περίπου την ίδια αξία στα ΕΛΤΑ και σε μία ιδιωτική εταιρία ταχυμεταφορών).

Τα ΕΛΤΑ είναι ένα μόνο παράδειγμα από τα πολλά που θα μπορούσα να αναφέρω με ευκολία. Η κατάσταση είναι αντίστοιχη σχεδόν σε όλες τις ΔΕΚΟ: Πλήρης ανοργανωσιά, αδιαφορία, κακοτροπιά, κάκιστος κεντρικός σχεδιασμός και απαρχαιωμένη φιλοσοφία υπηρεσιών. Με υπαλλήλους που δεν ελέγχονται από κανέναν, που καλύπτει ο ένας τον άλλο και που βλέπουν τον πελάτη καθημερινά σαν εχθρό τους.

Με αυτή τη νοοτροπία, λοιπόν, δεν πρόκειται να λυπηθώ καμία ΔΕΚΟ που πρόκειται να πουληθεί. Για την ακρίβεια, σας παρακαλώ να το κάνετε. Προφανώς θα αντιδράσω στο κάθε ξεπούλημα (γιατί συνήθως έτσι γίνεται), αλλά και πάλι προτιμώ να γλιτώσουμε από μία κάκιστη υπηρεσία που αποτελεί βαρίδι στην υπηρεσία των πολιτών (θυμίζω το πρόσφατο παράδειγμα της Ολυμπιακής) από το να κρατάμε ένα μόνιμο πρόβλημα που διαιωνίζεται, απλώς και μόνο για την τιμή των όπλων.  Ίσως έτσι απολαύσουμε επιτέλους καλύτερες υπηρεσίες κάποτε σε αυτή τη χώρα. Τις δικαιούμαστε και τις αξίζουμε γιατί τις καλοπληρώνουμε.

Χάρη δεν μας κάνει κανείς.